درصد بالایی از جمعیت عمومی مبتلا به آلرژی هستند که بعضاً موجب اختلال در خواب و امور روزانه میشود. کنترل علائم آلرژی به طور نسبی امکان پذیر است. آلرژی همان واکنشهای افزایش حساسیت ناشی از پاسخ بیش از حد و غیرمتعارف بدن نسبت به مواد خارجی حساسیتزایی است که بهصورت خوراکی یا استنشاقی وارد بدن میشوند.
سیستم ایمنی بدن بصورت عادی نسبت به مواد بیگانه واکنش نشان میدهد ولی دربعضی موارد این واکنش مبالغه آمیز بوده وموجب بروز علایم و ناراحتیهایی در فرد میشود.
علایم و نشانه های آلرژی میتواند هر یک از اندامها را تحت تاثیر قرار دهد. مثلاً در ابتلای دستگاه تنفس فوقانی علائم بصورت گرفتگی و خارش بینی، عطسه، آبریزش بینی و خارش گلو میباشد. در دستگاه تنفس تحتانی بصورت سرفه، تنگی نفس و آسم ، در دستگاه گوارشی بصورت دل پیچه و اسهال ، در پوست به شکل خارش و کهیر است. علائم عمومی مانند احساس خستگی، سردرد و کوفتگی عضلانی و اختلال تمرکز و... نیز شایع است.
زمینه ارثی در ایجاد آلرژی موثر است و ممکن است بیماری در بعضی خانوادهها تعدادی از افراد را مبتلا کند.آلرژی میتواند بصورت فصلی یا دائمی بروز کند. موارد فصلی بیشتر نتیجه استنشاق آلرژن بخصوص در فصل گرده افشانی گیاهان است ولی آلرژی دائمی غالباً در اثر مواد خوراکی میباشد.
علائم حساسیتهای استنشاقی بهسرعت پس از تماس ظاهر میشود ولی در موارد خوراکی حداقل با نیم ساعت فاصله بروز میکند بههمین دلیل کشف ارتباط دقیق با نوع ماده حساسیتزا مشکل است.
آلرژیهای دستگاه تنفسی در بعضی موارد با ایجاد نسوجی در بینی بنام پولیپ همراه میشود، در این حالت انسداد بینی بسیار آزارنده بوده و موجب اشکال در خواب وانجام امور روزانه میشود.
در درمان آلرژی چند نکته را باید در نظر داشت:
درمان قطعی تنها از طریق پیدا کردن ماده حساسیتزا و سپس حساسیتزدایی با واکسیناسیونهای متعدد انجام پذیر است که پروسهای طولانی (حدود 4 سال) است و گاهی پاسخ مناسب گرفته نمیشود.در بعضی موارد آلرژی به مرور طی سالها فروکش میکند.
قدم اول و اصلی در کنترل آلرژی دوری و پرهیز از آلرژن است. هر فرد می تواند بهخوبی ارتباط علائم خود را با این مواد پیدا کند ولی تستهای پوستی نیز در دسترس هستند. مواد شایع آلرژن شامل گرده گیاهان ، مو و پر حیوانات، آلودگی هوا و خوراکیهایی مانند شیر و تخممرغ میباشند. اینها نباید با موادی که موجب تشدید علائم از طریق آزادسازی هیستامین میشوند از جمله ادویه، کاکائو، بادمجان وبوهای تند مثل ادوکلن ،مواد شوینده و دود اشتباه گرفته شوند. این مواد عامل ایجاد حساسیت نیستند ولی چون علائم را تشدید می کنند، پرهیز موجب کنترل علائم می شود.
کنترل دارویی آلرژی شامل استفاده از داروهای خوراکی، تزریقی و استنشاقی بوده و طیفی از ترکیبات از آنتی هیستامینیکها تا آنتی لوکوترین، تثبیت کننده جدار ماست سل و کورتون ( بصورت کوتاه مدت) را شامل میشود. درمان جراحی تنها در مورد پولیپهایی که با دارو قابل کنترل نیستند توصیه میشود و هر چند امکان عود پولیپ بعد از عمل وجود دارد.
جراحیهای بینی تغییری در وضعیت آلرژی دستگاه تنفسی فرد ایجاد نمیکند.