برای درک صحیح انحراف بینی باید مختصری با ساختمان بینی آشنا شویم. آنچه را در چهره به عنوان بینی میشناسیم در واقع قسمت خارجی آن است و حفرات بینی که از سوراخهای بینی در جلو تا حلق در بالای کام امتداد دارند قسمت عمدهی آن را تشکیل میدهند. حفرات بینی حاوی سه شاخک درهر سمت بوده که ساختمان پیچیدهای را تشکیل داده و موجب تصفیه،گرم کردن و مرطوب کردن هوای تنفسی میشود.این دو حفره بینی توسط یک دیواره تقریباً نازک به نام تیغه بینی یا سپتوم که ازجلو تا عقب ادامه دارد از هم جدا میشوند.
این تیغه ،اسکلتی غضروفی- استخوانی داشته و معمولاً خمیدگیهایی دارد که لزوماً باعث انسداد نمیشود.انحراف بینی به معنای کج بودن این تیغه بوده که ممکن است با کج بودن ظاهر بینی همراه باشد یا نباشد.
کجی،تحدب و تقعر یا در رفتگی سپتوم یا تیغه بینی منجر به عدم تقارن دو حفره بینی شده و باعث علائم انسدادی و گرفتگی بینی میشود. چون اندازه حفرات بینی در افراد متفاوت است، میزان انسداد همیشه به شدت انحراف بستگی ندارد. در حفرات تنگ تر انحراف کمتر هم می تواند سبب بروز علایم شود.
انحراف بینی ممکن است در طی رشد بینی بطور خود به خود ایجاد شود یا در اثر آسیب وارده به وجود آید.به هر شکل در صورتی که انحراف موجب ایجاد علامت به صورت انسداد، سردرد، خونریزی و یا سینوزیت مکرر یا مقاوم به درمان شود نیاز به درمان جراحی دارد در غیر اینصورت تنها وجود یا دیدن انحراف در تیغه دلیلی برای اصلاح آن نیست.
گرفتگی بینی همیشه نتیجه انحراف بینی نیست و شرایطی مثل عفونتهای حاد و مزمن بینی، سینوس، پولیپ و... هم باعث انسداد میشوند.
باید در نظر داشت که هیچوقت دو طرف بینی به طور یکسان باز نیستند و در دورههای زمانی حدود نیم ساعته سمت بازتر جابجا میشود.همچنین خوابیدن به پهلو به طور طبیعی باعث گرفتگی بینی در سمت پایین میشود.
در عمل جراحی انحراف بینی یا سپتوپلاستی هیچ تغییری در ظاهر بینی ایجاد نشده و تورم و کبودی نخواهیم داشت. این عمل حدود یک ساعت به طول میاَنجامد و معمولا نیاز به بیهوشی عمومی دارد. حدود دو روز استراحت بعد از عمل جراحی در منزل کافیست. این عمل را می توان همزمان با رینوپلاستی انجام داد.